Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu po raz pierwszy w swojej historii został koordynatorem prestiżowego grantu Marie Skłodowska-Curie Actions Doctoral Networks (MSCA-DN). Projekt NEONET (Near-Earth-Object Impact Network for European Talent Development) uzyskał finansowanie w ramach programu Horyzont Europa i wszedł w fazę przygotowania umowy grantowej.
NEONET to międzynarodowa sieć szkoleniowo-badawcza skupiająca czołowe europejskie instytucje naukowe oraz partnerów przemysłowych. Wśród beneficjentów znajdują się m.in. UAM (lider projektu), Observatoire de la Côte d’Azur, University of Helsinki, Observatoire de Paris, Universidad de Alicante, Luleå University of Technology, Instituto de Astrofísica de Canarias czy Astronomický ústav AV ČR. Projekt wspierają także partnerzy stowarzyszeni, w tym Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), instytucje badawcze, firmy sektora kosmicznego oraz organizacje zajmujące się popularyzacją nauki. W realizację projektu po stronie UAM zaangażowany będzie zespół badawczy z Instytutu Obserwatorium Astronomiczne oraz Instytutu Geologii (prof. UAM dr hab. Dagmara Oszkiewicz, prof. UAM dr hab. Agnieszka Kryszczyńska, prof. dr hab. Witold Szczuciński, prof. UAM dr hab. Przemysław Bartczak, dr Edyta Podlewska-Gaca).
Celem projektu jest kształcenie nowego pokolenia naukowców zajmujących się badaniami planetoid bliskich Ziemi (NEO) oraz zagrożeń związanych z ich potencjalnymi zderzeniami z naszą planetą. W ramach NEONET przeszkolonych zostanie 12 doktorantów, którzy będą pracować na styku astronomii, geologii, data science oraz technologii kosmicznych.
Badania prowadzone w projekcie obejmują pełne spektrum zagadnień – od detekcji i charakterystyki planetoid, przez modelowanie ich orbit i ewolucji dynamicznej, aż po symulacje wejścia w atmosferę i skutków uderzeń, takich jak fale uderzeniowe, kratery czy tsunami. Szczególny nacisk położony jest na mniejsze obiekty, które choć występują częściej, są wciąż słabo poznane, a mogą stanowić realne zagrożenie regionalne.
Projekt NEONET integruje dane z największych współczesnych przeglądów nieba i misji kosmicznych (m.in. Gaia, Euclid, LSST, Hera), wykorzystując zaawansowane metody analizy danych, sztuczną inteligencję oraz obliczenia wielkoskalowe. Jego wyniki przyczynią się do rozwoju europejskich kompetencji w zakresie obrony planetarnej oraz lepszego przygotowania na potencjalne zagrożenia kosmiczne.
Uzyskanie przez UAM roli koordynatora tak dużego projektu stanowi istotny krok w umacnianiu pozycji uczelni w europejskiej przestrzeni badawczej oraz w obszarze badań kosmicznych i nowych technologii.
2026-03-26, AK,DO,PB,EPG